Ekomuzeum wokół Trojgarbu

73

Kościół św. Mikołaja w Starych Bogaczowicach

To najstarsza budowla sakralna wsi, o której początkach wiemy bardzo niewiele. Kościół św. Mikołaja powstał najprawdopodobniej w 1318 roku i to przy nim znajdowała się pierwotna osada. Wydaje się, że wyborem patrona nawiązywano do pierwszego właściciela wioski – Mikołaja, kanonika i notariusza książęcego. W 1292 roku miejscowość wraz z kościołem stała się własnością cystersów z Krzeszowa. Pierwotny kościół został zburzony w czasie wojen husyckich w 1427 roku, a w 1518 roku wybudowano nowy – murowany, z dwoma ołtarzami, prostą amboną i dwoma małymi dzwonami. Świątynię tę przebudowano w latach 1703-1704 – powstała prostokątna, jednonawowa budowla z małą absydą. Ołtarz został tu przeniesiony z krzeszowskiej kaplicy św. Anny, która została zburzona. Nabożeństwa odprawiano do 1833 roku, potem budynek zaczął stopniowo popadać w ruinę. Do dzisiaj zachowała się jedna ściana nawy i absyda. Cennym zabytkiem, pochodzącym z tego kościoła, jest rzeźba św. Mkołaja – stworzona w latach 1708-30 przez Mistrza Figur ze Starych Bogaczowic. Dzieło to zostało przeniesione w XIX wieku do barokowego kościoła św. Józefa w Starych Bogaczowicach, gdzie można je podziwiać do dziś.

Kult świętego Mikołaja był obecny w Krzeszowie i związanych z nim wioskach od samych początków opactwa. W ufundowanym przez Bolka I kościele klasztornym z XIII wieku, jeden z siedmiu ołtarzy zajmował właśnie biskup Miry. Jego imię nosiło też aż siedmiu opatów – było to, obok Jana, najczęściej przyjmowane imię przez przełożonych zakonu. Tradycja ta przetrwała do wieku XX – jednym z bardziej zasłużonych zakonników o tym imieniu, który żył w krzeszowskim klasztorze, był Mikołaj Lutterotti, który przeszedł do historii jako dziejopis opactwa krzeszowskiego. Był on autorem licznych książek dotyczących historii opactwa, będących bardzo cennym źródłem informacji o krzeszowskim dziedzictwie. Świadectwem kultu tego świętego jest też kaplica św. Mikołaja, znajdująca się w krzeszowskim kościele mariackim, z obrazem F. A. Schefflera z 1743 roku.

Zdjęcie - Ruiny kościoła św. Mikołaja fot. Krzysztof Żarkowski
Ruiny kościoła św. Mikołaja fot. Krzysztof Żarkowski
Zdjęcie - Ruiny kościoła św. Mikołaja fot. Krzysztof Żarkowski
Ruiny kościoła św. Mikołaja fot. Krzysztof Żarkowski