Ekomuzeum wokół Trojgarbu

61

Kopalnia David

Kopalnia David
To historyczna kopalnia węgla kamiennego, działająca pod tą nazwą od grudnia 1789 roku. Pole górnicze tej kopalni znajdowało się pod Masywem Chełmca, w obrębie wałbrzyskiej dzielnicy Konradów. Główny szyb wydobywczy nosił nazwę „Tytus” – wieżę tego szybu wybudowano w 1924 roku. Była to pierwsza w zagłębiu dolnośląskim wieża o konstrukcji żelbetowej z maszyną wyciągową umieszczoną w głowicy. Do kopalni należała również sztolnia „Gustav”. Była ona połączona z zabudowaniami szybu „Tytus” linią kolejki wąskotorowej. Torowisko zaczynało się w tunelu podziemnym, dalej biegło zachowanym do dziś nasypem, kończąc przy zabudowaniach szybu, obok dworca kolejowego. W 1907 roku kopalnia została połączona z kopalnią „Fuchs”, a od 1945 roku szyb „Tytus” był używany jako szyb pomocniczy tej kopalni, znanej wówczas pod nazwą „Thorez”.

Kopalnie węgla istniały na terenie Białego Kamienia już od XVI wieku. Początkowo były to niewielkie kopalnie gminne, nieposiadające nazwy, stanowiące własność kmieci i dziedzica. W 1769 roku, kiedy ogłoszono nowe prawo górnicze, złoża węgla przeszły na własność państwa pruskiego. W wyniku zmiany przepisów, istniejące kopalnie zamieniono w jedno gwarectwo, któremu w maju 1770 roku oficjalnie nadano nazwę „Fuchs” (z niemieckiego – „lis”). W latach 50. XIX wieku „Fuchs” przejął większość kopalni leżących na terenie Białego Kamienia. Coraz trudniejsza sytuacja ekonomiczna doprowadziła do połączenia okolicznych spółek w jedną firmę powstałą w 1928 roku. Do końca II wojny światowej kopalnia nosiła nazwę „Fuchs”, by po przejęciu jej przez polską administrację przyjąć nazwę „Julia”, w 1946 – „Biały Kamień”, w 1950 – „Thorez” i w 1993 aż do likwidacji trzy lata później – ponownie „Julia”. Na przestrzeni wieków zmieniał się też sposób eksploatacji – początkowo węgiel wydobywano metodą odkrywkową – u podnóża Chełmca i w rejonie Lisiego Wzgórza. Do głębiej położonych złóż docierano pionowymi wyrobiskami o średnicy 0,5-1 m i głębokości kilku metrów. Z czasem zaczęto stosować model kopalni sztolniowej – słynną „Lisią sztolnię” (od początku swojego istnienia udostępnianą turystom, w tym wielu znanym osobistościom) otwarto 18 września 1784. Kolejnym etapem rozwoju było wprowadzenie projektu kopalni głębinowej w 1865 r. – pierwszym tego typu szybem był „Julius”.

Zdjęcie - Szyb Tytus fot. Krzysztof Żarkowski
Szyb Tytus fot. Krzysztof Żarkowski
Zdjęcie - Kopalnia Thorez fot. Krzysztof Żarkowski
Kopalnia Thorez fot. Krzysztof Żarkowski