Ekomuzeum wokół Trojgarbu

56

Poznaj ptaka utrwalonego w ,,Panu Tadeuszu"

Mieszka tutaj…
Derkacz – to ptak z rodziny chruścieli, o charakterystycznym, butelkowatym kształcie. Zarówno samiec, jak i samica mają brunatny wierzch ciała z beżowym, łuskowanym wzorem. Spód szary i płowy, a boki pręgowane, w biało-rdzawym kolorze. Derkacz jest ptakiem bardzo skrytym, trudno go zobaczyć, gdyż większość czasu spędza ukryty w trawie i rzadko wychodzi na otwarte tereny. Niewiele lata – głównie podczas migracji na zimowiska – nawet przestraszony ucieka pieszo. Łatwo go jednak usłyszeć – szczególnie o zmroku i w nocy. Jego donośny głos stanowił dawniej jeden z charakterystycznych elementów krajobrazu polskiej wsi – utrwalony nawet w „Panu Tadeuszu”. Obecnie jednak jest to gatunek chroniony, zagrożony utratą siedlisk z powodu przesuszenia łąk i dolin rzecznych oraz ze względu na mechanizację rolnictwa. Wprowadzenie kosiarek rotacyjnych spowodowało znaczne przyspieszenie pokosu i w efekcie – odebrało derkaczom miejsca do lęgów. Uciekający pieszo ptak ma też niewielkie szanse w starciu z maszyną. Samice derkaczy wybierają na gniazda niewielkie zagłębienia w ziemi. W ciągu roku odbywają się dwa lęgi.

Rośnie tutaj…
Pełnik europejski – to jedna z roślin, która bardzo lubi tereny podmokłe i brzegi potoków. Pełnik europejski należy do rodziny jaskrowatych i jest popularny niemal w całej Europie. Nazywany jest on także różą kłodzką i jest symbolem tego regionu od kilku stuleci. Kwitnie od maja do czerwca i choć szybko przekwita, na miejsce starych kwiatów pojawiają się nowe, co wydłuża okres kwitnienia. Pełnik jest zapylany przez chrząszcze, błonkówki i muchówki, które przeciskają się między ściśle ułożonymi płatkami. Kwiat wydziela przyjemny, mało intensywny zapach. Wyglądem przypomina niewielką różę – jest kulisty i pełny (skąd nazwa). Żółte płatki zaginają się do środka i chronią wnętrze, pełne pręcików i słupków. Pełnik jest rośliną trującą. Jest to gatunek objęty ścisłą ochroną. Kiedyś masowo wykopywano go do ogródków i zrywano na bukiety, co przyczyniło się do zmniejszenia jego liczebności. Kwiat ten występuje w wielu odmianach i licznych odcieniach żółci.
Zdjęcie - Pełnik europejski fot. Krzysztof Żarkowski
Pełnik europejski fot. Krzysztof Żarkowski
Zdjęcie - Derkacz fot. Krzysztof Żarkowski
Derkacz fot. Krzysztof Żarkowski