Ekomuzeum wokół Trojgarbu

49

Kryształ górski

Kryształ górski
To bezbarwna i przezroczysta odmiana kwarcu. Dawniej był szeroko wykorzystywany jako kamień ozdobny – robiono z niego paciorki, niewielkie naczynia, a nawet rzeźby. W okolicach Strzelina, gdzie są jedne z największych w Polsce skupisk kryształu górskiego, wielokrotnie znajdowano proste narzędzia wykonane z tego minerału przez prehistorycznych mieszkańców regionu. W Tybecie zaś kryształ górski wykorzystywany był w leczeniu ran – światło słoneczne przepuszczane przez kamień i padające na ranę, wykazywało działanie bakteriobójcze. Minerał ten był także wykorzystywany w dawnym jubilerstwie – wykonywano z niego soczewki ułatwiające dopracowywanie detali. Oprócz okolic Strzelina kryształ górski występuje także w okolicach Legnicy czy Sobótki, a w mniejszych ilościach w bardzo licznych lokalizacjach Sudetów.

Jaspis
To szerokie określenie obejmujące kamienie o wysokiej zawartości krzemionki i wykazujące walory ozdobne ze względu na barwę, rysunek powierzchni i lustrzany połysk. Z powodu różnych domieszek jaspisy mogą mieć rozmaite kolory – od czerwieni i żółci po zieleń. Sudeckie jaspisy wywodzą się z obecnych tu skał wulkanicznych i występują w wielu miejscach. Jednym z ciekawszych stanowisk są okolice Sadów Górnych i Starych Bogaczowic – występują tu jaspisy w formie otoczaków pochodzących ze zlepieńców z okresu karbonu. Można je znaleźć głównie na polach uprawnych położonych na zwietrzelinie wychodni zlepieńców. Pasjonaci doceniają występujące tu jaspisy za barwę, teksturę i zdolność przyjmowania poleru.

Agat
To wielobarwna odmiana chalcedonu, bardzo zróżnicowana pod względem genetycznym. Występowanie tych minerałów związane jest ze skałami wulkanicznymi – porfirami i melafirami. Agaty zazwyczaj zbudowane są z koncentrycznych warstw, najczęściej bladych. Przeważają agaty w kolorach szarych, różowych i brunatnych, rzadziej można spotkać bardziej intensywne barwy – czerwień, zieleń i czerń. Od starożytności minerał ten był szeroko wykorzystywany – wykonywano z niego amulety i pieczęcie, ozdabiano ołtarze, w baroku zaś – robiono z niego rozmaite puzderka, tabakierki, a nawet wysadzano nim meble. Jedne z najpiękniejszych na świecie agatów można znaleźć w Płóczkach Górnych (gm. Lwówek Śląski).

Zdjęcie - Agat fot. Krzysztof Żarkowski
Agat fot. Krzysztof Żarkowski
Zdjęcie - Kryształ górski fot. Krzysztof Żarkowski
Kryształ górski fot. Krzysztof Żarkowski