Ekomuzeum wokół Trojgarbu

31

Jeleniowate ssaki spotkasz w okolicach Trójgarbu i Chełmca

Mieszkają tutaj…
Sarny europejskie – to ssaki z rodziny jeleniowatych – wbrew popularnemu przekonaniu sarny nie są samicami jeleni, ale są to dwa odrębne gatunki. Samiec sarny nazywany jest kozłem i waży średnio od 14 do 21 kg, samica to koza i waży od 12 do 16 kg. To najmniejszy gatunek jeleniowatych, jaki zamieszkuje Polskę. Poroże kozła (parostki) zbudowane jest z trzech krótkich odnóg – samiec zrzuca je jesienią, a zimą odrasta mu nowe. Także na jesień, zarówno samce, jak i samice, wymieniają futro.

Sarna pierwotnie była gatunkiem leśnym – jej podstawowy posiłek stanowią młode drzewka liściaste. Jednak w wyniku coraz intensywniejszego przekształcania krajobrazu przez człowieka, sarny przystosowały się także do życia na otwartych polach oraz łąkach. Pomimo swojej płochliwości, nauczyły się też życia blisko ludzkich siedzib.
Ssaki te od późnej jesieni do wiosny żyją w stadach nazywanych rudlami, które składają się z kilku do kilkudziesięciu osobników. Latem rudle rozbijają się na niewielkie grupy.

Ruja saren przypada dwa razy w roku – latem i zimą. Ciąża kóz zapłodnionych latem trwa 10 miesięcy i przez 5 z nich rozwój zarodka jest zahamowany. Samice zapłodnione zimą rodzą po ok. 5 miesiącach. Młode, po dwóch tygodniach pobytu w kryjówce, dołączają do stada i zaczynają jeść pokarm roślinny.

Jelenie europejskie – to jedne z największych ssaków zamieszkujących Polskę – obok żubra, łosia czy niedźwiedzia. Samce, nazywane bykami, ważą od 100 do 250 kg, łanie – od 70 do 120 kg. Gody tych ssaków, nazywane rykowiskiem, przypadają na wrzesień, czasem trwają aż do października i są bardzo spektakularne. Donośny głos samców roznosi się na odległość nawet kilku kilometrów. Burza hormonalna sprawia, że w okresie rui samic, byki nie żerują, a jedynie piją wodę – ich masa spada w tym okresie o około 20 %. Po tym czasie regenerują siły i stopniowo odbudowują masę. Łanie rodzą na wiosnę jedno, czasem dwa cielęta. Już po kilku dniach młode dołączają do stada, żywiąc się mlekiem matki przez 8-10 miesięcy. Łanie i młode tworzą duże stada zwane chmarami. Obecnie jelenie, przystosowując się do środowiska, prowadzą nocny tryb życia – unikają ludzi i drapieżników, przebywając w ciągu dnia w kryjówkach.

Zdjęcie - Sarny fot. Krzysztof Żarkowski
Sarny fot. Krzysztof Żarkowski
Zdjęcie - Jeleń fot. Krzysztof Żarkowski
Jeleń fot. Krzysztof Żarkowski