Ekomuzeum wokół Trojgarbu

10

Aleja Czereśniowa

Aleja Czereśniowa
To droga łącząca pierwotnie Stare Bogaczowice z przysiółkiem wsi – Podgórną. Tego typu przydrożne aleje stanowią charakterystyczny element krajobrazu Dolnego Śląska. Tradycja sięga XVIII wieku i zapoczątkował ją Fryderyk Wilhelm I, który osobnym edyktem zakazywał niszczenia nowo posadzonych „użytecznych drzew”. Za takie gatunki uważano drzewa owocowe, lipy czy morwy. Tak naprawdę jednak zwyczaj ten jest dużo starszy – niektóre źródła wiążą go z podróżą Marco Polo, który zobaczył takie aleje w Chinach. W XVI wieku włoski architekt, Andrea Palladio, radził, aby sadzić drzewa po obu stronach drogi, gdyż „dają cień, ozdabiają podróż i rozweselają duszę”. Jeszcze w XVII wieku, w państwie pruskim, drzewa były wykorzystywane głównie do nasadzeń granicznych – między parafiami lub wsiami, ale z czasem tradycja tworzenia alei rozwijała się. Wraz z rozwojem nasadzeń, rozwijał się także system kar za ich niszczenie – początkowo w ramach zadośćuczynienia nakładano obowiązek pracy przy wznoszeniu fortyfikacji, z czasem wprowadzono kary pieniężne, a w skrajnych przypadkach nakazywano przywiązanie do drzewa na okres sześciu godzin, z zawieszoną na piersi tabliczką: Psujący drzewa. Zawsze też winny musiał zasadzić nowe drzewo za każde przez siebie zniszczone.

Aleje owocowe doceniano za ich walory estetyczne, szczególnie spektakularne wiosną, ale też ochronę podróżnych przed słońcem, osłanianie drogi przed wiatrem i śniegiem nawiewanym z pól, czy wyznaczanie traktu zimą, gdy łatwo zgubić drogę. Niewątpliwym walorem są też oczywiście owoce przynoszące realne zyski – pod koniec XIX wieku intensywnie propagowano ideę zadrzewiania dróg drzewami owocowymi i wykorzystywania zysków z ich sprzedaży na cele użyteczności publicznej (szkoły, szpitale itd.).
Po II wojnie światowej tradycja owocowych alei zaczęła zanikać, choć współczesność przynosi co raz więcej argumentów za tym rozwiązaniem. Drzewa ograniczają zapylenie powietrza, korzystnie wpływają na jakość wód powierzchniowych, eliminują metale ciężkie z gleby, a także stanowią siedlisko i miejsce żerowania zwierząt.

Zdjęcie - Aleja Czereśniowa fot. Krzysztof Żarkowski
Aleja Czereśniowa fot. Krzysztof Żarkowski
Zdjęcie - Kozioł sarny fot. Krzysztof Żarkowski
Kozioł sarny fot. Krzysztof Żarkowski